Türkiye CV formatı, ABD özgeçmişi ve İngiltere CV’si
Türk CV’sinin ABD özgeçmişi ve İngiltere CV’sinden farkı: fotoğraf, tarih, askerlik, uzunluk ve dil.
Üç belge, üç işe alım kültürü
Türkiye’de gönderilen her dosyaya CV denir. Yurt dışında sözcük ayrılır. ABD özgeçmişi çoğu zaman tek sayfa, özel hayata mesafeli ve fotoğrafa kapalıdır. İngiltere CV’si sıkça iki sayfadır, yine fotoğrafsız, üstte kısa bir profil ile. Türk CV’si kıta Avrupası alışkanlığına daha yakındır: daha çok kişisel alan, çoğu zaman fotoğraf ve kariyerin başında bile iki sayfaya uzama isteği.
Bunların hiçbiri ahlak kuralı değildir. Risk alışkanlıklarıdır. ABD işverenleri yaş, aile durumu ve görünüşten kaçınmaya eğitilmiştir çünkü ayrımcılık hukuku gürültülüdür. Türk özel sektörü hâlâ, resmi olmasa da, işin ötesinde kim olduğunuzu sorar. İngiliz işe alımcılar ortadadır: nüfus cüzdanı değil anlatı isterler. Tek ana dosyayı her portala sıkarsanız New York’ta fazla açılmış, Kayseri’de fazla kapalı durursunuz.
Şablondan önce pazarı seçin. Türk bir perakendecinin Şişli’deki rolü, yerel geleneklerle Türkçe CV ister. Dublin’deki bir rol veya ABD’li yöneticili uzak bir koltuk, aile alanlarını düşüren İngilizce özgeçmiş ister. Londra stajyer programı İngiltere CV’si ister: iki sayfa, fotoğraf yok, kanıt var. Bu rehberin gerisi süs değil, alan seçimidir.
Fotoğraf: beklenen, isteğe bağlı veya yük
Birçok Türk özel sektör sürecinde küçük, profesyonel bir vesikalık hâlâ olağandır. Yakın zamanda çekilmiş pasaport fotoğrafı gibi durmalıdır; tatil kırpması, düğün yakın çekimi, hikâye ekran görüntüsü değil. Nötr arka plan, yüz net, o ofise gidebileceğiniz giysi. Moda ve reklam ekipleri daha stilize bir görsel isteyebilir; Ankara’daki muhasebe ekipleri istemez.
Amerika Birleşik Devletleri için, ilan oyunculuk, mankenlik veya görünüşün işin kendisi olduğu bir alan değilse fotoğrafı çıkarın. Birleşik Krallık ve İrlanda’da sıradan ofis rolleri için çıkarın. Bazı Avrupa ülkeleri hâlâ ister; kimileri vazgeçmiştir. Emin değilseniz şirketin kariyer sitesinde üç çalışana bakın. Bloglarındaki örnek CV’lerde yüz yoksa sizinki ilk yüz olmasın.
Fotoğraf, metindeki adın yerine geçmez. Tam sayfa banner da olmaz. Küçük tutun, ad bloğunun sağında veya solunda dursun; görsel silinse bile dosya ayrışsın. Sunumunuzu değiştirirken veya uzun bir aradan sonra başvuruyorsanız, mülakata girecek kişiye uyan güncel bir kare, beş yıllık vesikalıktan herkes için daha dürüsttür.
Doğum tarihi, medeni hâl ve askerlik
Türk CV’lerinde hâlâ sıkça doğum tarihi, bazen doğum yeri, medeni hâl ve erkekler için askerlik yazılır: yapıldı, tecilli, muaf. Yerel İK bunları lojistik sanır. Askerlik işe başlama tarihini etkiler. Yaş, adil olsun olmasın, filtre olarak kullanılır. Her alanı gönüllü vermek zorunda değilsiniz. O ofiste sessizliğin nasıl duracağını bilmek zorundasınız.
ABD ve İngiltere başvurularında doğum tarihi, medeni hâl, din ve ulusal kimlik numarası durmasın. Hiçbir yere TC kimlik numarası yazmayın. Anne kızlık soyadı yazmayın. İkamet şehri yeterli coğrafyadır. Kariyer.net’teki Türkçe form hâlâ o kutuları açıyorsa yalnızca formun zorladığını doldurun; ekteki CV formdan daha temiz olabilir.
Askerlik, okur Türkse ve aday tipik askerlik çağındaki bir erkekse düz bir satırı hak eder: Askerlik: Tamamlandı veya Tecil, tarihinizi biliyorsanız tarih. Birlik üzerine roman gömmeyin. Yabancı yöneticiye giden İngilizce CV’de, iş Türkiye’de değilse ve İK sormadıysa çıkarabilirsiniz. Kadınlar tamam görünsün diye askerlik satırı uydurmasın. Sırf sınıf arkadaşında vardı diye duran boş satırlar kalabalıktır.
Uzunluk: bir sayfa, iki sayfa ve beş sayfa alışkanlığı
ABD özgeçmişleri erken ve orta kariyerde birçok rekabetçi alanda hâlâ tek sayfadır. İş gerçekten uzunsa — araştırma, kıdemli mühendislik, akademi — iki sayfa kabul görür. İngiltere CV’si iki sayfayı başarısızlık değil norm sayar. Türk okur, İstanbul’daki bir uzman için iki sayfayı kabul eder; 2014’ten beri her seminerin beş sayfasını ödüllendirmez.
Öğrenciler ve yeni mezunlar, işin gerçekten konuşacağı yayın veya ikinci derece yoksa üç pazarda da bir sayfayı hedeflemelidir. Stajlar birer sayfa kaplamak yerine kısa bir bölümde paylaşılabilir. Kırk yaşında üç ciddi işvereniniz varsa Türkiye ve İngiltere’de iki sayfa makuldür. ABD özgeçmişi eski rolleri tek satıra sıkıştırabilir.
- Yeni mezun, her pazar: işin konuşacağı yayın veya tez yoksa bir sayfa.
- Türkiye veya İngiltere’de orta düzey uzman: ikinci sayfa son işlerse, hobiler değilse, iki sayfa sorun olmaz.
- Kurumsal ABD rolü: bir sayfadan başlayın; kesmek kapsamı gizleyecekse ikinciyi ekleyin.
- Akademik veya araştırma CV’si: uzunluğu yayınlar belirler; yine de birinci sayfada tam kaynakçadan önce istediğiniz rol önde dursun.
- Türkiye’de kamu paketleri belge eklediği için uzayabilir; CV yine arşiv değil kısa bir harita olsun.
- İkinci sayfada yalnızca üç satır varsa başka yerden kesip tek sayfaya dönün. Yarım kalan uç bitmemiş durur.
Hangi dilde yazmalı, iki dosyayı ne zaman tutmalı
CV’yi ilanın dilinde yazın. Gaziantep’teki bir üreticinin Türkçe ilanı Türkçe ister. Bursa’daki Alman otomotiv tedarikçisinin İngilizce ilanı, tesis dili karışık olsa da İngilizce ister. İlan iki dilliyse işe alım yöneticisinin ekibinin dilini seçin. Küresel bir kadroya LinkedIn Easy Apply genelde İngilizcedir.
Özel adlar dışında bir dosyanın içinde dil karıştırmayın. “Sorumlu oldum for the SAP roll-out” bitmemiş okunur. Unvanları belgenin diline çevirin, işverenin resmi adını yasal bilindiği gibi bırakın. İngilizce CV’de Boğaziçi University o haliyle kalabilir; okur özgün adı tanımayacaksa Bosphorus University uydurmak zorunda değilsiniz, tanıacaksa özgün hali yeter.
İki pazarda da ciddiyseniz iki ana dosya tutun: paylaşmaya razı olduğunuz yerel alanlarla Türkçe CV, onlarsız İngilizce özgeçmiş. İş değişince ikisini de güncelleyin. Londra işe alımcısına Türkçe dosya göndermek, istemedikleri kültüre medeni hâl ve fotoğraf taşır. Konya’daki aile şirketini ABD özgeçmişi ile karşılamak kaçamak durabilir. İşinizin içeriği eşleşsin. Gizlilik katmanı eşleşmek zorunda değildir.
Eğitim, unvanlar ve kamu ekleri
Türk eğitim satırları iki pazarın da ayrıştırabileceği biçimde dereceyi adlandırsın: B.Sc. Computer Engineering, Hacettepe University, Ankara, 2019 – 2023 veya Lisans, Bilgisayar Mühendisliği, aynı okul. Not ortalaması güçlüyse ve iş erken kariyerse işe yarar; kıdemli CV’de 2.10/4.00 kimseye yaramaz. Lise, üniversite yeniyse yeni mezun dosyasına girer; birkaç yıl işten sonra düşer.
KPSS puanı, belge fotokopileri ve ikamet evrakı kamu başvuru paketine aittir, özel sektör CV’sine değil. Belediye veya bakanlığa başvuruyorsanız onların listesini izleyin. Bir bankanın teknoloji yeni mezun programına başvururken KPSS satırı yanlış şablonu kopyaladığınızı gösterir. Erasmus ve değişim dönemleri iş dil veya hareketlilik önemsiyorsa işe yarar; diploma satırının yerine geçmez.
Adres, telefon ve yayımlamayı bırakmanız gerekenler
Şehir ve ilçe yeter: Kadıköy, İstanbul veya Çankaya, Ankara. İletilecek bir PDF’de tam ev adresi, sahip olmaması gereken herkese armağandır. Ülke kodlu telefon. Baktığınız e-posta. Profil CV ile örtüşüyorsa LinkedIn adresi. Yalnızca WhatsApp, kurumsal rollerde gayriresmi durur; saha ve bazı KOBİ işe alımlarında yaygındır. Kanalı işverene uydurun.
“Referanslar talep halinde sunulur”u çıkarın. Herkesinkiler öyle. İş unvanını tekrarlayan hedef cümlesini çıkarın. Kan grubu, boy ve dini çıkarın. Bu alanlar bazı eski Türk formlarında yaşar; 2026’da sizi daha istihdam edilebilir kılmaz. Yerel bir KOBİ hâlâ fotoğraf ve doğum yılı istiyorsa o sürüme ekleyebilirsiniz; ABD ana şirketine giden dosyaya koymak zorunda değilsiniz.
Pratik eşleme: nereye ne göndermeli
Formatı aynı olguların kapağı gibi düşünün. İşleriniz, tarihleriniz ve yetenekleriniz sürümler arasında çelişmesin. Yalnızca kişisel alanlar, fotoğraf ve uzunluk değişsin. İstanbul’daki bir işe alımcının Türkçe CV’si varken Londra’daki meslektaşı İngilizce isterse, bir yılı unutan başka biri değil, aynı kariyeri tanısınlar.
- Türk özel sektörü, yerel firma: Türkçe CV, profesyonel fotoğraf, şehir, ilgiliyse askerlik satırı, bir veya iki sayfa.
- Türkiye’de İngilizce ilanlı çokuluslu: İngilizce CV, fotoğraf isteğe bağlı — sınıf arkadaşınıza değil onların kariyer sitesine bakın.
- ABD işvereni veya ABD tarzı özgeçmiş isteği: yetiyorsa bir sayfa, fotoğraf yok, doğum tarihi yok, medeni hâl yok, kimlik numarası yok.
- İngiltere veya İrlanda: iki sayfalık CV, fotoğraf yok, kısa profil, kanıt ağırlıklı maddeler, yine aile alanı yok.
- Türkiye’de kamu: kurumun listesini izleyin; CV’yi harita tutun, KPSS ve belgeleri adlandırdıkları eklere koyun.
- Karışık ekipli uzaktan rol: Türkçe yazmadılarsa İngilizce; yöneticinin ülkesinde tuhaf duracak alanları çıkarın.